Polityka Silmaaroonu

Ustrój Silmaaroonu nie narodził się z rewolucji ani podboju, lecz z woli jego założyciela, Silmaara Założyciela. Po zwycięstwie nad nekromantami na Wzgórzu Dziedzictwa i założeniu miasta-państwa, Silmaar podjął decyzję, która na zawsze ukształtowała losy tej przystani. Przed swoim odejściem, w akcie założycielskim, „oddał miasto ludziom”, powierzając jego przyszłość nie jednemu władcy czy dynastii, ale samym mieszkańcom. Ten gest legł u podstaw wyjątkowego systemu politycznego, który miał stać się fundamentem jedności i trwałości Silmaaroonu.

Głównym celem stworzonego ustroju było zmuszenie różnych, często sprzecznych grup społecznych do współrządzenia. Silmaar, świadom różnorodności uchodźców, kupców i wojowników, którzy znaleźli schronienie w górach Gigancich Palców, obawiał się, że władza skupiona w jednych rękach doprowadzi do dominacji jednej frakcji, wykluczenia innych i ostatecznego rozpadu miasta. Jego system został pomyślany jako mechanizm, który miał stale wymuszać kompromis i negocjacje, czyniąc ze współpracy nie wybór, lecz konieczność.

Rdzeniem tej idei stał się podział obywateli na cztery stany: Kupców, Wojowników, Naukowy oraz Ludzi Pracy. Przynależność do stanu była dobrowolna i deklarowana przez samego mieszkańca, co miało odzwierciedlać jego rolę w społeczeństwie. System nie miał faworyzować żadnej z grup, lecz stworzyć między nimi równowagę sił. Władza ustawodawcza została powierzona Wielkiej Czwórce, złożonej z po jednym przedstawicielu każdego stanu, gdzie decyzje wymagały zgody trzech z czterech członków. Ta zasada głosowania 3 na 4 stała się kluczowym bezpiecznikiem, uniemożliwiającym jednej grupie narzucenie swojej woli pozostałym i wymuszającym szukanie rozwiązań akceptowalnych dla szerokiego spektrum interesów.

W ten sposób ustrój Silmaaroonu stał się pierwszą w Amarancie demokratyczną republiką stanową o modelu konsensualnym. Jego istotą nie była czysta demokracja większościowa, lecz demokracja oparta na porozumieniu między czterema filarami społeczeństwa. Miasto miało być rządzone nie przez dominującą większość, ale przez nieustanne negocjacje i kompromis, co zgodnie z wolą Założyciela miało gwarantować wewnętrzny spokój, stabilność i trwałe poczucie wspólnoty wśród jego zróżnicowanych mieszkańców.

Ustrój Silmaaroonu jest pierwszym w historii Amarantu przykładem demokratycznej republiki stanowej, zwanej też korporacyjną, opartej na modelu konsensualnym. Nie powstał on w wyniku rewolucji czy podboju, lecz z woli założyciela miasta, Silmaara Założyciela, który oddał władzę ludziom, tworząc system mający zmuszać różne grupy społeczne do współrządzenia i nieustannego poszukiwania kompromisu. Wyróżnia go negocjacyjny charakter, kupiecki pragmatyzm oraz nacisk na stabilność, a nie na szybkie, jednostronne decyzje. W praktyce oznacza to, że miasto jest rządzone nie przez jedną większość, lecz przez porozumienie między czterema filarami społeczeństwa, które muszą ze sobą współpracować, by cokolwiek ustanowić.

Podstawą ustroju jest podział obywateli na cztery stany: Kupców, Wojowników, Naukowy oraz Ludzi Pracy. Przynależność do stanu jest deklarowana dobrowolnie przez każdego obywatela. Formalnie nie niesie ona przywilejów ani dodatkowych obowiązków, ale ma kluczowe znaczenie dla życia politycznego i prawnego. To właśnie stan determinuje, w jakich wyborach obywatel może głosować i kandydować, kto ma prawo go reprezentować oraz przed jakim sądem będzie odpowiadał w przypadku sporu lub zarzutu.

Zmiana przynależności stanowej jest możliwa, ale nie zawsze prosta. Obywatel może przepisać się do innego stanu, jeśli jego źródło utrzymania lub pozycja społeczna na to wskazują, na przykład po ukończeniu studiów. Taka zmiana bywa jednak kwestionowana przez inne stany, zwłaszcza gdy wiąże się z konfliktem interesów, ucieczką od odpowiedzialności przed określonym sądem lub walką o wpływy wyborcze. Spory o przynależność są jednym z mechanizmów kontroli i źródłem napięć w systemie.

Wybory w Silmaaroonie odbywają się co sześć lat i mają charakter ściśle stanowy. Oznacza to, że obywatel głosuje i może kandydować wyłącznie w ramach swojego stanu. Każdy stan wybiera w ten sposób swoich posłów oraz zarząd stanu, liczący zazwyczaj od pięciu do piętnastu osób. Posłowie stanowią forum debaty, przedstawiają projekty i wywierają nacisk polityczny, podczas gdy zarząd jest organem operacyjnym, zarządzającym codziennymi interesami i aparatem stanu.

Siła reprezentacji każdego stanu nie zależy wyłącznie od jego liczebności. Jest liczona według mieszanego przelicznika, który bierze pod uwagę zarówno liczbę obywateli w stanie, jak i jego udział w dochodach budżetowych miasta. Ten pragmatyczny mechanizm nadaje ustrojowi wyraźny rys kupiecki – wpływ wiąże się z odpowiedzialnością finansową. W praktyce prowadzi to do ciągłych targów między stanami; na przykład liczebny Stan Ludzi Pracy może mieć mniejszy realny wpływ niż mniejszy, ale bogatszy Stan Kupców, co rodzi frustrację, ale też wymusza negocjacje.

Ustawodawstwo w Silmaaroonie, choć ostatecznie zatwierdzane przez Wielką Czwórkę, rodzi się w tyglu ogólnostanowego parlamentu, który zbiera się w reprezentacyjnych salach Silmaaroońskiego Pałacu. Na wezwanie Wielkiej Czwórki lub któregoś z szefów zarządów stanów, w pałacu gromadzą się wszyscy posłowie wszystkich czterech stanów, tworząc barwny i gwarliwy obraz całego społeczeństwa miasta-państwa. Porządkiem obrad kieruje wówczas Wielka Czwórka, ale inicjatywa ustawodawcza leży po stronie posłów – każdy z nich ma prawo zgłosić projekt ustawy lub zmianę w prawie. Po formalnym złożeniu projektu toczy się burzliwa, często wielodniowa dyskusja, w której posłowie reprezentujący interesy swoich środowisk ścierają argumenty, próbując przekonać nie tylko siebie nawzajem, ale przede wszystkim czwórkę najważniejszych słuchaczy. Ta faza debaty jest kluczowa, gdyż kształtuje polityczny klimat wokół sprawy i stanowi test siły argumentów oraz umiejętności perswazji, zanim sprawa trafi pod ostateczny osąd.

Po wyczerpaniu dyskusji parlamentarnej, głos przejmuje Wielka Czwórka. Jej członkowie prowadzą między sobą finałową debatę, która – zgodnie z zasadą jawności – jest publiczna, choć zdarzają się przerwy na konsultacje za zamkniętymi drzwiami, praktyki te są społecznie piętnowane jako odejście od ideałów transparentności. Samo głosowanie, wymagające konsensusu 3 na 4 głosy, również odbywa się jawnie, pod czujnym okiem obywateli zgromadzonych na galeriach. Pewne obrady, zwłaszcza te dotyczące tajnych sojuszy, szczegółów obronności lub delikatnych spraw dyplomatycznych – przyjmowanie zagranicznych posłów jest zresztą rzadkie – bywają całkowicie zamknięte, co stanowi konieczny, choć niepopularny, wyjątek od reguły jawności będącej fundamentem legitymizacji władzy w Silmaaroonie.

Ustrój Silmaaroonu kładzie duży nacisk na jawność procesu decyzyjnego i bezpośredni głos obywateli. Obrady zarówno zgromadzeń stanowych, jak i Wielkiej Czwórki, są publiczne. Każdy obywatel ma prawo je oglądać, po przejściu rutynowej kontroli bezpieczeństwa i w miarę dostępności miejsc. Ta zasada ma legitymizować władzę i budować zaufanie.

Posiedzenia zwykle kończą się specjalną sesją publiczną, podczas której mieszkańcy mogą zabrać głos przed posłami i członkami Wielkiej Czwórki. Możliwość ta służy wyrażeniu trosk, zgłaszaniu postulatów lub kwestionowaniu decyzji. Jawność stwarza silną presję społeczną na polityków, którzy muszą liczyć się z opinią publiczną i często „grać pod publikę”, co z jednej strony zwiększa odpowiedzialność, a z drugiej może prowadzić do populizmu lub blokowania niepopularnych, ale koniecznych decyzji.

Wewnętrzna struktura każdego stanu opiera się na dwóch głównych organach: zgromadzeniu posłów oraz zarządzie stanu. Posłowie, wybrani bezpośrednio przez obywateli stanu, pełnią funkcję reprezentacyjną i debatują nad kierunkiem polityki. Zarząd, wyłaniany spośród posłów lub przez nich, jest ciałem wykonawczym, które zarządza majątkiem stanu, kontraktami, awansami i codziennymi sprawami. To zarząd, najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od wyborów, wyłania spośród siebie jednego przedstawiciela do najwyższego organu miasta – Wielkiej Czwórki.

Ta struktura rodzi typowe napięcia władzy. Często dochodzi do konfliktów między „władzą operacyjną” zarządu a „twarzą polityczną” reprezentanta w Czwórce, który musi negocjować z innymi stanami i dbać o wizerunek. Również relacje między posłami a zarządem bywają napięte, gdyż zarząd, dysponujący realnymi narzędziami i zapleczem, może działać w sposób postrzegany przez posłów jako zbyt autonomiczny lub oderwany od woli wyborców.

System sądowniczy Silmaaroonu odzwierciedla stanową strukturę państwa. Każdy z czterech stanów utrzymuje własny sąd, który działa w ramach jednolitego, wspólnego prawa miasta. Zasada jest prosta: obywatel odpowiada przed sądem swojego stanu. Gwarantuje to, że sędziowie rozumieją specyfikę środowiska, z którego pochodzi oskarżony lub strony sporu, czy to kupieckie transakcje, konflikty w portowej brygadzie, akademickie nieporozumienia czy rzemieślnicze zatargi.

Nad całym systemem stoi Sąd Najwyższy, który tworzy Wielka Czwórka, pełniąc tym samym rolę ostatecznego arbitra. Do tego trybunału trafiają sprawy szczególnej wagi, budzące wątpliwości co do stronniczości sądów stanowych lub takie, w których kwestionowana jest przynależność stanowa obywatela. Gdy inny stan zakwestionuje czyjąś deklarację, sprawa najpierw rozpatrywana jest przez sąd stanowy osoby kwestionowanej, a w razie braku rozstrzygnięcia lub powagi sprawy – ostatecznie przez Sąd Najwyższy. Ten mechanizm jest często wykorzystywany w grach o wpływy, właściwy sąd lub uniknięcie odpowiedzialności.

Wielka Czwórka stanowi najwyższy organ ustawodawczy Silmaaroonu, będący sercem jego unikalnego ustroju republiki stanowej. Składa się z czterech przedstawicieli, po jednym z każdego ze stanów: Kupców, Wojowników, Naukowego oraz Ludzi Pracy. Członkowie Czwórki nie są wybierani w bezpośrednich wyborach przez ogół obywateli, lecz wyłaniani przez zarząd własnego stanu spośród jego grona. Zarząd każdego stanu ma na to maksymalnie dwa miesiące od chwili zakończenia wyborów stanowych, które odbywają się co sześć lat. Ten sposób powoływania ma zapewnić, że w najwyższym gremium zasiądą osoby o ugruntowanej pozycji i zaufaniu wewnątrz własnej społeczności, zdolne do reprezentowania jej kluczowych interesów.

Podstawową kompetencją Wielkiej Czwórki jest ustanawianie prawa obowiązującego w całym Silmaaroonie. Organ ten działa w trybie obrad, które mogą zostać zwołane na wniosek dowolnego z jego członków. Obrady są jawne i, z zachowaniem środków bezpieczeństwa oraz w miarę dostępności miejsc, może w nich uczestniczyć jako obserwator każdy obywatel miasta. Posłowie poszczególnych stanów mają prawo zabierać głos podczas debat, przedstawiać projekty ustaw i wpływać na ich kształt, jednak ostateczna decyzja należy wyłącznie do czterech głosujących przedstawicieli.

Kluczową zasadą funkcjonowania Wielkiej Czwórki jest wymóg przyjęcia każdej ustawy większością trzech głosów na cztery. Zasada ta stanowi fundament silmaaroońskiego modelu konsensualnego. Jej sens polega na wymuszeniu szerokiego kompromisu między stanami, co zapobiega dominacji jednej grupy nad pozostałymi. Chroni ona interesy wiekszości, ponieważ żadna decyzja nie może zostać przeforsowana wbrew woli więcej niż jednego stanu. W dłuższej perspektywie mechanizm ten stabilizuje państwo, zmuszając różne filary społeczeństwa do ciągłego poszukiwania porozumienia i rozwiązań akceptowalnych dla większości. W sytuacji, gdy obrady utkną w impasie i nie udaje się osiągnąć wymaganej większości, istnieje możliwość odroczenia obrad. Decyzja o odroczeniu również wymaga zgody co najmniej trzech członków, co zapobiega blokowaniu procesu ustawodawczego przez pojedynczego przedstawiciela i daje czas na dalsze negocjacje.

• Baldwin Russel – przedstawiciel Stanu Kupców

• Major Elliot Francis – przedstawiciel Stanu Wojowników

• Eva Rogers – przedstawicielka Stanu Ludzi Pracy

• Wilbur Holt – przedstawiciel Stanu Naukowego

Honorowymi członkami obrad dodatkowo są:

• Cecilia Robinett, Burmistrzyni Łabędziej Przystani

• Hugo Burnes, Burmistrz Neowharf

• Godard Deniau, obecny właściciel Wolnych Mieczy

Ustrój Silmaaroonu jest demokratyczny i oparty na reprezentacji stanowej, ale w praktyce bywa narażony na nepotyzm i układy. Żeby ograniczać nadużycia i jednocześnie nie rozchwiać równowagi między czterema stanami, wykształcono zestaw „bezpieczników” – część działa jako realna kontrola, a część sama staje się elementem politycznych targów.

Najprostszy mechanizm to odwołanie posła stanu: inicjowane oddolnie (np. podpisami), rozstrzygane głosowaniem wewnątrz stanu zwykłą większością i skutkujące wygaśnięciem mandatu oraz wyborami uzupełniającymi. Trudniej odwołać członka zarządu stanu – zazwyczaj następuje to po utracie mandatu poselskiego albo po wotum nieufności, często wymagającym kwalifikowanej większości, co w praktyce bywa blokowane przez układy. Najtwardszym progiem jest odwołanie przedstawiciela stanu w Wielkiej Czwórce: możliwe dopiero decyzją zarządu (np. superwiększością) albo nadzwyczajnym wotum nieufności posłów (3/4 głosów), więc organ jest stabilny, ale bywa postrzegany jako „nietykalny”.

System przewiduje też automatyczne wygaszenie mandatów przy ciężkich, jednoznacznych przewinieniach (np. prawomocne skazanie za korupcję czy zdradę) albo utracie prawa przynależności do stanu; w sprawach szczególnie toksycznych można kierować je do Sądu Najwyższego, czyli samej Wielkiej Czwórki, co bywa zarówno oczyszczeniem, jak i polem gier. Dodatkowo w Wielkiej Czwórce obowiązuje wymóg 3 głosów na 4 dla przyjęcia ustawy – to bezpiecznik ograniczający szkody, ale w realiach układów często zamienia się w kartę przetargową i narzędzie utrzymania status quo.

Stan Ludzi Pracy jest najliczniejszym stanem w Silmaaroonie, skupiającym większość mieszkańców utrzymujących miasto codziennym wysiłkiem fizycznym. Należą do niego robotnicy portowi zajmujący się rozładunkiem i magazynowaniem towarów, stoczniowcy od ciężkich prac przy kadłubach, budowlańcy wznoszący mury i drogi oraz rzemieślnicy codzienni, tacy jak piekarze, rzeźnicy, szewcy i tkacze. Stan ten obejmuje także szeroki sektor usług, w tym praczki, służbę domową, karczmarzy i tragarzy, a także pracowników komunalnych odpowiedzialnych za latarnie, kanały i wywóz nieczystości.

Wewnętrzna organizacja stanu ma charakter oddolny i opiera się na lokalnych społecznościach. Podstawę stanowią Kręgi Dzielnicowe, czyli rady ulic i podwórek, które wybierają delegatów do wyższych szczebli. Równolegle działają Bractwa Zawodowe, skupiające pracowników portu, budowli czy kanalników, które kontrolują dostęp do pracy i ustalają własne zasady. Kluczową rolę odgrywają Kasy Wzajemnej Pomocy, zapewniające wsparcie w chorobie, pogrzebach czy pożyczki, stanowiąc realną siłę społeczną poza instytucjami miasta. To właśnie sieć delegatów dzielnicowych, liderów bractw i osób zarządzających kasami decyduje o wyborze posłów do zgromadzenia stanu, a następnie o składzie jego zarządu, którego obecnym szefem jest Lovell Blake. W praktyce zarząd bywa mieszanką twardych reprezentantów kluczowych branż i mówców negocjujących z innymi stanami, a interesy stanu na poziomie Wielkiej Czwórki reprezentuje Eva Rogers.

Członkowie Stanu Ludzi Pracy cechują się pragmatyzmem i nastawieniem na przetrwanie, gdzie codzienna praca i zapewnienie bytu rodzinie są ważniejsze od abstrakcyjnych ideałów. Silna jest wśród nich solidarność uliczna, polegająca na wzajemnej pomocy, ale równocześnie panuje głęboka nieufność, szczególnie wobec Stanu Kupców, postrzeganego jako źródło wyzysku. Wielu żywi ambicję, by ich dzieci dzięki edukacji „wyszły wyżej”, często do Stanu Naukowego. Mimo liczebności, stan ten jest wewnętrznie podzielony; portowcy, rzemieślnicy, pracownicy komunalni i dzielnicowa biedota często nie ufają sobie nawzajem, a ich interesy bywają rozbieżne. Chroniczny brak solidarności, podatność na skłócenie przez innych oraz fakt, że liderzy łatwo tracą mandat zaufania, sprawiają, że Stan Ludzi Pracy rzadko działa jako jednolity blok, co ogranicza jego realny polityczny wpływ pomimo przewagi liczebnej.

Stan Kupców jest drugim co do wielkości stanem w Silmaaroonie, skupiającym wszystkich, których podstawowym źródłem utrzymania jest handel lub świadczenie usług na własny rachunek. Należą do niego zarówno wielcy magnaci i właściciele kompanii handlowych, jak i drobni kupcy, kramarze, karczmarze, faktorzy portowi, spedytorzy oraz armatorzy małych łodzi. Wszystkich członków tego stanu spaja pragmatyczne nastawienie na zysk, które jednak w ramach silmaaroońskiej kultury politycznej stara się działać w granicach przyjętej Idei, dbając o stabilność miasta i unikając skrajności mogących wywołać społeczny kryzys.

Wewnętrzną władzę w stanie sprawuje Kongres Kupiecki, stałe zgromadzenie posłów i reprezentantów środowiska handlowego, które wykuwa wspólną linię polityczną i rozdziela poparcie oraz finansowanie. Na jego czele stoi Kanclerz Kupców – obecnie jest nią Sarah Shepard, jako najbogatsza kupczyni dysponująca największym kapitałem i siecią wpływów. Kanclerka zarządza zapleczem finansowym stanu, dyktuje kierunki inwestycji i negocjuje z innymi stanami. Rolę twarzy politycznej i głównego negocjatora pełni natomiast przedstawiciel Stanu Kupców w Wielkiej Czwórce – Baldwin Russel – wybierany ze względu na wizerunek i umiejętność ubierania interesów stanu w język dobra wspólnego miasta.

Głównymi narzędziami wpływu Stanu Kupców są kontrakty, kredyty, długi, inwestycje w dzielnice i porty oraz strategiczna filantropia, na przykład sponsorowanie Uniwersytetu. Wewnątrz stanu powszechne jest kolesiostwo i działanie elit poprzez układy oraz wzajemne przysługi, szczególnie widoczne w karierze politycznej i rozdziałach funduszy. Istnieje także napięcie między kupcami o rodowodzie silmaaroońskim a osobami pochodzącymi z Aspin; ci drudzy, kojarzeni z bezwzględną przedsiębiorczością, są często traktowani z nieufnością i rzadko dopuszczani do najwyższych stanowisk, chyba że w pełni zaakceptują lokalne reguły gry i zademonstrują społeczną odpowiedzialność.

Stan Wojowników jest trzecim co do wielkości stanem w Silmaaroonie, lecz jego znaczenie dla bezpieczeństwa miasta czyni go kluczowym. Należą do niego wszyscy ci, których podstawową funkcją jest zapewnianie porządku i obrony: formacje miejskie, takie jak garnizony i straże dzielnicowe, zarejestrowane kompanie zbrojne i najemnicy działający legalnie, kadra dowódcza oraz zaplecze wojskowe, w tym kwatermistrze, rusznikarze i medycy polowi. Fundamentem obrony miasta są Wolne Miecze, najemnicza formacja wywodząca się z Hintervoldu, działająca na mocy specjalnej, wielowiekowej umowy z miastem.

System militarny Silmaaroonu opiera się na dwuszczeblowym modelu. Trzon stanowią siły aktywne, czyli zawodowi, stale opłacani i szkoloni żołnierze, w tym Wolne Miecze, które pełnią dyżury i strzegą garnizonów. Drugi szczebel to siły uśpione, czyli rezerwa złożona z przeszkolonych osób, które na co dzień funkcjonują w cywilu – mogą to być ochrona kupiecka, weterani czy milicje dzielnicowe. Dzięki temu miasto nie utrzymuje ogromnej armii w czasie pokoju, lecz jest w stanie szybko zmobilizować znaczną siłę w razie kryzysu.

Struktura polityczna stanu obejmuje Zgromadzenie stanu, gdzie zasiadają posłowie reprezentujący różne formacje, oraz Zarząd Stanu Wojowników, który nie jest wybierany w trybie politycznym, lecz składa się z korpusu oficerskiego i pełni funkcję wykonawczą. Jedyną „głową” stanu jest major Elliot Francis – Major, który jest jednocześnie szefem zarządu i przedstawiciel stanu w Wielkiej Czwórce, będący jego polityczną twarzą. W czasie pokoju to Major odpowiada za mianowanie oficerów, zarządzanie wyposażeniem i codzienne funkcjonowanie wojska; Marszałek Silmaaroonu, choć formalnie najwyższy dowódca, pozostaje wówczas poza bieżącym zarządzaniem. Ogłoszenie stanu wojennego odwraca ten układ: cała władza przechodzi w ręce Marszałka, obecnie Eadwin wyn Aelfrun z Thornholm, a zarówno Major, jak i Wielka Czwórka tracą możliwość ingerencji w decyzje wojskowe; wybór Marszałka musi jednak zostać zatwierdzony przez arauleńskiego pułkownika dowodzącego Pułkiem Silmaaroońskim, co ma być gwarancją kompetencji na tym stanowisku. Obecną pułkowniczką Rayla var Gladwyne.

Mimo że jest to stan najmniejszy, cieszy się uprzywilejowaną pozycją i łatwiej przepycha budżety, argumentując to koniecznością bezpieczeństwa. Wewnątrz stanu powszechne są jednak patologie: nepotyzm przy obsadzie stanowisk oficerskich, kolesiostwo w rozdawaniu lukratywnych kontraktów ochrony oraz zmowy w komisjach dyscyplinarnych, co czyni go środowiskiem szczególnie podatnym na układy i korupcję. To właśnie te praktyki bywają źródłem napięć z maszałkinią oraz arauleńską pułkowniczką, która próbuje ograniczać polityczne wpływy w wojsku, zwłaszcza gdy zagrażają one skuteczności obrony miasta.

Stan Naukowy jest najmniejszym liczebnie, lecz najbardziej płynnym i intelektualnym stanem Silmaaroonu. Pełni on potrójną rolę: stanu wiedzy, skupiającego uniwersytet, bibliotekę i laboratoria; stanu certyfikatów, kontrolującego wydawanie dyplomów i dostęp do lepszych posad; oraz stanu wpływów, zarządzającego edukacją, narracją i specjalistyczną wiedzą. Jego wyjątkowość polega na zasadzie, zgodnie z którą wszyscy studenci automatycznie stają się jego członkami na czas studiów, co nadaje stanowi charakter rotacyjny i sztucznie zwiększa jego liczebność oraz polityczną wagę.

Po ukończeniu nauki wielu absolwentów przepisuje się do innych stanów zgodnie z wybraną ścieżką zawodową. Na stałe w Stanie Naukowym zazwyczaj pozostają dwie główne grupy. Pierwszą są magowie różnych specjalizacji, tacy jak alchemicy, zaklinacze, specjaliści od artefaktów czy magowie, których działalność podlega regulacjom i certyfikacji. Drugą grupę stanowią zaawansowani technicznie rzemieślnicy i specjaliści, których praca uznawana jest za naukę stosowaną; należą do nich architekci, inżynierowie stoczniowi i hydrotechnicy, kartografowie, inżynierowie magiczni oraz konserwatorzy biblioteczni.

Sercem i polityczną twierdzą stanu jest Wyspa Uniwersytecka z Łabędzią Arką, potężną biblioteką. Poprzez kontrolę nad uniwersytetem, badaniami i dopływem kadr Stan Naukowy utrzymuje prestiż i realny wpływ. Wewnętrznie stan ten targany jest napięciami między oficjalnymi ideałami wolności myśli a praktyką nepotyzmu, wpływów sponsorów oraz walk frakcyjnych. Powstające "Wieże Nepotyzmu", strategiczne rozdawanie stypendiów oraz cenzura pewnych tematów są codziennością, czyniąc z uczelni arenę politycznych rozgrywek.

Przedstawicielem Stanu w Wielkiej Czwórce jest Wilbur Holt, a szefem zarządu jest Olivier Faucher.

Choć ustrój Silmaaroonu opiera się na szlachetnych ideałach demokracji stanowej i konsensusu, jego codzienna praktyka polityczna jest przesiąknięta nepotyzmem i kolesiostwem. Układy i wzajemne przysługi stanowią niepisany fundament funkcjonowania wszystkich czterech stanów, wpływając na proces stanowienia prawa, obsadzanie kluczowych funkcji, rozdział kontraktów oraz orzecznictwo sądów stanowych. W Stanie Kupców kariera polityczna i dostęp do lukratywnych projektów są często uzależnione od pleców rodzinnych lub sponsorów, a Kongres Kupiecki działa jak arena targów między wpływowymi klanami handlowymi. W Stanie Wojowników, najmniejszym i najbardziej zamkniętym, nepotyzm jest szczególnie widoczny w awansach, rozdysponowywaniu kontraktów ochronnych oraz w działaniach komisji dyscyplinarnych, które często kryją własnych ludzi. Nawet Stan Ludzi Pracy, choć z założenia oddolny, bywa rozgrywany przez kupieckie wpływy, a jego wewnętrzne bractwa i kasy wzajemnej pomocy stają się narzędziami do budowania lokalnych układów i załatwiania spraw.

Mechanika targów, wynikająca bezpośrednio z wymogu konsensusu 3/4 głosów w Wielkiej Czwórce, nie służy wyłącznie szlachetnemu poszukiwaniu kompromisu. W praktyce stała się instrumentem politycznego szantażu i negocjacji poza oficjalnymi obradami. Jeden stan może blokować inicjatywę drugiego, dopóki nie uzyska ustępstw w zupełnie innej sprawie – na przykład zgody na korzystny kontrakt dla swojego zaplecza lub rezygnacji z dochodzenia w sprawie nadużyć. Ta ciągła wymiana przysług i ustępstw sprawia, że proces legislacyjny często bardziej przypomina grę o sumie zerowej niż dążenie do wspólnego dobra. Prawo bywa kształtowane nie przez jego merytoryczną wartość, ale przez to, jakie korzyści uda się wynegocjować poszczególnym stronom, co prowadzi do powstawania skomplikowanych, pełnych wyjątków aktów prawnych, które odzwierciedlają siłę przetargową stanów, a nie klarowną wizję rozwoju miasta.

Obsadzanie funkcji, zwłaszcza na szczeblu zarządów stanowych i w samej Wielkiej Czwórce, podlega podobnej logice. Przedstawiciel w Czwórce nie jest wybierany w powszechnym głosowaniu, lecz wyłaniany przez zarząd własnego stanu. Ta procedura, mająca gwarantować merytoryczność kandydata, w rzeczywistości umacnia wewnętrzne układy. Zarządy, same często będące produktem nepotyzmu, nominują osoby, które będą chronić interesy wąskiej grupy wpływowych osób lub rodzin. Odwołanie takiego przedstawiciela jest niezwykle trudne, ponieważ wymagałoby działania przeciwko własnemu zapleczu politycznemu. W efekcie Wielka Czwórka, choć teoretycznie odpowiedzialna przed obywatelami, postrzegana jest jako „klub nie do ruszenia” – stabilna, ale i odległa od codziennych problemów zwykłych mieszkańców, skupiona na utrzymaniu delikatnej równowagi sił między stanami za wszelką cenę.

Paradoksalnie, to właśnie te patologie w dużej mierze stabilizują miasto. System wzajemnych zależności, nepotyzmu i nieustannych negocjacji tworzy sieć powiązań, która czyni radykalne zmiany i gwałtowne przewroty bardzo trudnymi. Żaden stan nie ma interesu w całkowitym zniszczeniu innego, ponieważ ich interesy są zbyt splątane kontraktami, układami i wzajemnymi długami. Wielka Czwórka, postrzegana jako niedostępny klub, zapewnia jednak ciągłość władzy i przewidywalność, nawet jeśli jest to przewidywalność zastoju i powolnego targowania. Ustrój Silmaaroonu nie jest więc ani czystą demokracją, ani jawną oligarchią, lecz skomplikowanym mechanizmem, w którym wolność i równość obywateli muszą nieustannie przegrywać z pragmatyczną koniecznością utrzymania konsensusu między czterema filarami społeczeństwa, bez względu na koszty.

Ta konstrukcja ma też wadę bardziej przyziemną: część obywateli realnie czuje się niereprezentowana. Mieszkańcy najbiedniejszych dzielnic – jak choćby Zlewka albo Dolne Miasto – bywają dla systemu „niewidoczni”, bo ich potrzeby nie przekładają się na kontrakty, wpływy i mierzalną siłę negocjacyjną w stanach. Podobnie grupy takie jak Swanbearnowie, którzy nie mają własnych, naturalnych reprezentantów zakorzenionych w strukturach stanowych, czy Orkowie – rasa o bardzo specyficznych problemach społecznych i prawnych – często odkrywają, że ich sprawy spadają na koniec kolejki, bo nie są dla żadnego filaru politycznie „czyjeś”.

Największym wyzwaniem stali się jednak właśnie Swanbearnowie: druga co do liczebności grupa w mieście, wywodząca się z dawnych niewolników uratowanych z Imperium Kalladańskiego, która po latach wykształciła własną tożsamość „Dzieci Łabędzi”, ale politycznie długo pozostała nieokreślona. Ponieważ większość środowisk ma swoich faworytów, patronów i stałe kanały wpływu, Swanbearnowie stali się wielką pulą głosów bez opiekuna – a więc celem intensywnej gry o poparcie. W praktyce prowadzi to do sytuacji paradoksalnej: polityka coraz częściej kręci się wokół Swanbearnów, a kolejne inicjatywy „dla nich” nadają tej grupie rys uprzywilejowanej nie dlatego, że system jest sprawiedliwy, tylko dlatego, że każdy chce ich sobie pozyskać.

Do tego dochodzi ciężar pamięci: wielu Swanbearnów przez lata utożsamiało się z Drakarią i ich reżimem, który kiedyś wyrwał ich z niewoli, a później część tej społeczności zdradziła miasto, co zostawiło w Silmaaroonie głęboką nieufność. Dlatego elity robią dziś dwie rzeczy naraz: kupują lojalność poprzez ustępstwa i programy, a jednocześnie próbują „przestawić” ich przynależność na Silmaaroon, budując mit wspólnoty i wdzięczności wobec Łabędziej Przystani. Napięcie to podsycają radykalne odłamy (jak Smocze Dziecięta), które terroryzują stany i Wielką Czwórkę, wierząc w powrót dawnego porządku. W efekcie Swanbearnowie są jednocześnie największym polem inwestycji politycznej i największym ryzykiem destabilizacji – problemem, od którego nie da się uciec, bo jest zbyt liczny, zbyt świeży i zbyt łatwy do wykorzystania w targach.

Sądy stanowe, mające rozstrzygać spory w ramach wspólnego prawa, również nie są wolne od patologii. Ponieważ sędziowie pochodzą z danego stanu i często są powiązani z jego elitami, orzecznictwo bywa stronnicze, zwłaszcza w sprawach, gdzie interesy stanu są zagrożone. Spory między przedstawicielami różnych stanów mogą utknąć w martwym punkcie, a próba przeniesienia ich do Sądu Najwyższego, czyli znów przed oblicze Wielkiej Czwórki, oznacza wciągnięcie sprawy w polityczne rozgrywki najwyższego szczebla. Ta fuzja władzy sądowniczej i ustawodawczej w rękach Wielkiej Czwórki, choć miała być ostatecznym arbitrem, w praktyce czyni z niej stronę w konflikcie, podlegającą tym samym mechanizmom targów i układów.

Ustrój Silmaaroonu, jako pierwsza demokratyczna republika stanowa w Amarancie, wykształcił szereg specyficznych pojęć i instytucji, które definiują jego unikalny system rządów. Poniższy słownik wyjaśnia kluczowe terminy ustrojowe, ich praktyczne zastosowanie oraz polityczne konsekwencje.

• Stany i przynależność stanowa to fundament całego systemu. Obywatel Silmaaroonu dobrowolnie deklaruje przynależność do jednego z czterech stanów: Kupców, Wojowników, Naukowego lub Ludzi Pracy. Formalnie deklaracja ta nie niesie przywilejów, ale decyduje o tym, w jakich wyborach obywatel głosuje, kto może go reprezentować oraz przed jakim sądem odpowiada. W praktyce przynależność stanowa kształtuje tożsamość polityczną i sieć społecznych powiązań, będąc jednocześnie narzędziem klasyfikacji obywateli według ich roli w społeczeństwie.

• Posłowie to przedstawiciele wybrani przez członków danego stanu w wyborach odbywających się co sześć lat. Kandydować i głosować można wyłącznie w ramach własnego stanu. Posłowie tworzą zgromadzenie stanowe, debatują nad projektami i wpływają na kształt decyzji, choć ostateczna władza ustawodawcza spoczywa w rękach Wielkiej Czwórki. Ich rola polega na reprezentowaniu interesów i nastrojów swojego środowiska, a także na kontroli zarządu stanu.

• Zarząd stanu to organ wykonawczy każdego ze stanów, zwykle liczący od pięciu do piętnastu osób, wyłaniany spośród posłów. Zarząd kieruje codziennymi sprawami stanu, reprezentuje go na zewnątrz i wyłania spośród siebie przedstawiciela do Wielkiej Czwórki oraz szefa zarządu. W praktyce to zarząd, a nie posłowie, często sprawuje realną władzę wewnątrz stanu, co prowadzi do napięć i rywalizacji o wpływy.

• Wielka Czwórka to najwyższy organ ustawodawczy Silmaaroonu, składający się z po jednym przedstawicielu każdego stanu. Przedstawiciele są wyłaniani przez zarządy stanów, a nie wybierani w głosowaniu powszechnym. Wielka Czwórka ustanawia prawo, a jej obrady mogą być obserwowane przez obywateli. Jest to instytucja zaprojektowana tak, by wymuszać kompromis między czterema filarami społeczeństwa.

• Zasada 3/4 to kluczowy mechanizm decyzyjny w Wielkiej Czwórce. Aby prawo zostało uchwalone, musi je poprzeć co najmniej trzech z czterech członków. Zasada ta ma chronić interesy większości, wymuszać szeroki konsensus i stabilizować państwo, uniemożliwiając jednemu stanowi narzucenie swojej woli pozostałym. W praktyce często prowadzi do długich negocjacji i politycznego targu.

• Sesja publiczna to zwyczajowa część obrad zgromadzeń stanowych lub Wielkiej Czwórki, podczas której zwykli obywatele mogą przemawiać przed swoimi reprezentantami. Ma ona charakter jawności i obywatelskiego głosu, służąc jako wentyl bezpieczeństwa dla społecznych nastrojów oraz jako narzędzie kontroli społecznej nad władzą.

• Sądy stanowe to odrębne systemy sądownicze utrzymywane przez każdy stan. Obywatel odpowiada przed sądem stanu, do którego należy. Sądy te działają w ramach wspólnego prawa Silmaaroonu, ale ich skład i procedury mogą odzwierciedlać specyfikę danego środowiska, co bywa źródłem zarzutów o stronniczość.

• Sąd Najwyższy to ostateczny arbiter w szczególnie złożonych lub kontrowersyjnych sprawach. W jego skład wchodzi Wielka Czwórka, która w tym trybie pełni rolę sądowniczą. Sąd Najwyższy rozpatruje odwołania od wyroków sądów stanowych oraz spory o wielkiej wadze politycznej, co czyni go potężnym, ale i politycznie obciążonym narzędziem.

• Zakwestionowanie przynależności stanowej to procedura, w ramach której jeden stan może zakwestionować deklarację przynależności obywatela do innego stanu. Sprawa jest wówczas rozpatrywana przez sąd stanowy, a w ostateczności może trafić do Sądu Najwyższego. Mechanizm ten służy jako bezpiecznik przeciwko nadużyciom i próbom manipulacji systemem, ale bywa też wykorzystywany jako broń polityczna w wewnętrznych rozgrywkach.

• Odwołanie posła to mechanizm kontroli „od dołu”. Poseł może zostać odwołany w drodze głosowania członków własnego stanu, zazwyczaj po zebraniu odpowiedniej liczby wniosków. Wystarczy zwykła większość głosujących. Skutkiem jest wygaśnięcie mandatu i organizacja wyborów uzupełniających. Jest to najczęściej używany bezpiecznik, pozwalający stanowi na pozbycie się niepopularnych lub skompromitowanych reprezentantów.

• Wotum nieufności to procedura służąca do odwołania członka zarządu stanu. Zazwyczaj inicjują ją posłowie, a do jej uchwalenia potrzebna jest kwalifikowana większość. W praktyce jest to narzędzie trudniejsze do użycia niż odwołanie posła, gdyż wymaga zbudowania szerokiej koalicji wewnątrz stanu, często przeciwko utrwalonym układom i nepotyzmowi.

• Automatyczne wygaszenie mandatu to twardy bezpiecznik uruchamiany w określonych sytuacjach, niezależnie od politycznych układów. Mandat posła, członka zarządu lub przedstawiciela w Wielkiej Czwórce wygasa automatycznie w przypadku prawomocnego skazania za korupcję, zdradę lub inne ciężkie przestępstwo, a także w razie udowodnionej utraty prawa przynależności do stanu. Mechanizm ten ma zapobiegać sytuacjom, w których skorumpowani politycy utrzymują się przy władzy dzięki wpływom i kolesiostwu.